The vivah of Tulsi Maa and Shaligram at home, in three forms: Quick (8 steps, about 25 minutes), Regular (11 steps, about an hour) and Complete (19 steps with havan, about 2½ to 3 hours). Each step tells you what to do, then gives the mantra in Devanagari and IAST.
In 2026, Prabodhini (Dev Uthani) Ekadashi falls on Friday 20 November, and Tulsi Vivah on Saturday 21 November (Kartik Shukla Dwadashi), at dusk. Some families do the vivah on Ekadashi itself, and in Maharashtra it continues until Kartik Purnima, Tuesday 24 November.
Samagri: Bell, and a shankh if you have one, A lit ghee diya
For four months Bhagwan Vishnu has rested in yoga-nidra, and today he wakes. Ring the bell, blow the shankh if you have one, and call Shri Hari with this shloka.
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ गोविन्द त्यज निद्रां जगत्पते।
त्वयि सुप्ते जगन्नाथ जगत् सुप्तमिदं भवेत्॥
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ वाराह दंष्ट्रोद्धृतवसुन्धरे।
हिरण्याक्षप्राणघातिन् त्रैलोक्ये मङ्गलं कुरु॥uttiṣṭhottiṣṭha govinda tyaja nidrāṁ jagatpate | tvayi supte jagannātha jagat suptamidaṁ bhavet || uttiṣṭhottiṣṭha vārāha daṁṣṭroddhṛtavasundhare | hiraṇyākṣaprāṇaghātin trailokye maṅgalaṁ kuru ||
Samagri: Water in a lota, with a spoon for achaman, Kusha blade or a flower, Asan to sit on, Chandan, A pavitri (kusha ring), janeu and mauli, For sankalpa: akshat, a flower, supari and a coin
Sit on your asan facing east or north. Dip a kusha blade or a flower in water and sprinkle it over yourself, your asan and the pooja items while the mantra plays.
ॐ अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्थां गतोऽपि वा।
यः स्मरेत् पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभ्यन्तरः शुचिः॥oṁ apavitraḥ pavitro vā sarvāvasthāṁ gato'pi vā | yaḥ smaret puṇḍarīkākṣaṁ sa bāhyābhyantaraḥ śuciḥ ||
Achaman: take a little water in your right palm and sip it once after each of the first three names. At the fourth name, wash your hands.
ॐ केशवाय नमः। ॐ नारायणाय नमः। ॐ माधवाय नमः।
ॐ हृषीकेशाय नमः॥oṁ keśavāya namaḥ | oṁ nārāyaṇāya namaḥ | oṁ mādhavāya namaḥ | oṁ hṛṣīkeśāya namaḥ ||
Touch your asan and sprinkle a little water on it to purify your seat.
ॐ पृथ्वि त्वया धृता लोका देवि त्वं विष्णुना धृता।
त्वं च धारय मां देवि पवित्रं कुरु चासनम्॥oṁ pṛthvi tvayā dhṛtā lokā devi tvaṁ viṣṇunā dhṛtā | tvaṁ ca dhāraya māṁ devi pavitraṁ kuru cāsanam ||
With your ring finger, apply chandan to your forehead.
चन्दनस्य महत्पुण्यं पवित्रं पापनाशनम्।
आपदां हरते नित्यं लक्ष्मीस्तिष्ठति सर्वदा॥candanasya mahatpuṇyaṁ pavitraṁ pāpanāśanam | āpadāṁ harate nityaṁ lakṣmīs tiṣṭhati sarvadā ||
Sankalpa: take water, akshat, a flower, supari and a coin in your right hand. Where the mantra shows them, say your city, then your gotra, then your name (women say “gotrotpanna”). At the end, release everything into a plate.
ॐ विष्णुर्विष्णुर्विष्णुः। ॐ श्रीमद्भगवतो महापुरुषस्य विष्णोराज्ञया प्रवर्तमानस्य
अद्य ब्रह्मणोऽह्नि द्वितीये परार्धे श्रीश्वेतवाराहकल्पे वैवस्वतमन्वन्तरे
अष्टाविंशतितमे युगे कलियुगे कलिप्रथमचरणे भारतवर्षे जम्बूद्वीपे भरतखण्डे
आर्यावर्तान्तर्गतब्रह्मावर्तैकदेशे (अपने नगर का नाम) नगरे, बौद्धावतारे,
(संवत्), (संवत्सर), (अयन), (ऋतु),
मासानां मासोत्तमे (मास), (पक्ष), (तिथि), (वार),
(नक्षत्र), (योग), (करण), (सूर्यराशि), (चन्द्रराशि),
(अपना गोत्र) गोत्रोत्पन्नोऽहं (अपना नाम) नामा
ममाखिलविविधपातकशमनपूर्वकम् अभीष्टसिद्धिद्वारा
श्रीमहाविष्णुप्रीत्यर्थं तुलसीविवाहं करिष्ये॥oṁ viṣṇurviṣṇurviṣṇuḥ | oṁ śrīmadbhagavato mahāpuruṣasya viṣṇorājñayā pravartamānasya adya brahmaṇo'hni dvitīye parārdhe śrīśvetavārāhakalpe vaivasvatamanvantare aṣṭāviṁśatitame yuge kaliyuge kaliprathamacaraṇe bhāratavarṣe jambūdvīpe bharatakhaṇḍe āryāvartāntargatabrahmāvartaikadeśe (city) nagare, bauddhāvatāre, (samvat), (samvatsar), (ayana), (ritu), māsānāṁ māsottame (masa), (paksha), (tithi), (vara), (nakshatra), (yoga), (karana), (surya), (chandra), (gotra) gotrotpanno'haṁ (name) nāmā mamākhilavividhapātakaśamanapūrvakam abhīṣṭasiddhidvārā śrīmahāviṣṇuprītyarthaṁ tulasīvivāhaṁ kariṣye ||
Samagri: Ghee diya, A few grains of akshat or yellow mustard, Shankh and bell, with chandan and a flower for each
Light the ghee diya and place it on the right side of the chowki. Offer akshat and a flower to the flame.
दीपज्योतिः परब्रह्म दीपज्योतिर्जनार्दनः।
दीपो हरतु मे पापं दीपज्योतिर्नमोऽस्तु ते॥dīpajyotiḥ parabrahma dīpajyotirjanārdanaḥ | dīpo haratu me pāpaṁ dīpajyotirnamo'stu te ||
Samagri: Ganeshji: a murti, or a supari on a little rice, Akshat and flowers, Chandan, dhoop, the diya and a sweet, For vishesh arghya: a copper vessel with water, chandan, akshat, a fruit, a flower, durva and a coin
Fold your hands and picture Ganeshji before you as you listen.
गजाननं भूतगणादिसेवितं कपित्थजम्बूफलचारुभक्षणम्।
उमासुतं शोकविनाशकारकं नमामि विघ्नेश्वरपादपङ्कजम्॥gajānanaṁ bhūtagaṇādisevitaṁ kapitthajambūphalacārubhakṣaṇam | umāsutaṁ śokavināśakārakaṁ namāmi vighneśvarapādapaṅkajam ||
Place akshat on Ganeshji to invite him to sit for the pooja.
ॐ भूर्भुवः स्वः सिद्धिबुद्धिसहिताय गणपतये नमः।
गणपतिम् आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि॥oṁ bhūrbhuvaḥ svaḥ siddhibuddhisahitāya gaṇapataye namaḥ | gaṇapatim āvāhayāmi sthāpayāmi pūjayāmi ||
Now Gauri Maa, Ganeshji's mother. Picture her, and place akshat beside Ganeshji for her.
नमो देव्यै महादेव्यै शिवायै सततं नमः।
नमः प्रकृत्यै भद्रायै नियताः प्रणताः स्म ताम्॥
ॐ हेमाद्रितनयां देवीं वरदां शङ्करप्रियाम्।
लम्बोदरस्य जननीं गौरीमावाहयाम्यहम्॥
ॐ भूर्भुवः स्वः गौर्यै नमः। गौरीम् आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि॥namo devyai mahādevyai śivāyai satataṁ namaḥ | namaḥ prakṛtyai bhadrāyai niyatāḥ praṇatāḥ sma tām || oṁ hemādritanayāṁ devīṁ varadāṁ śaṅkarapriyām | lambodarasya jananīṁ gaurīmāvāhayāmyaham || oṁ bhūrbhuvaḥ svaḥ gauryai namaḥ | gaurīm āvāhayāmi sthāpayāmi pūjayāmi ||
Offer each thing as it is named: chandan, a flower, dhoop, the diya and a sweet.
गणेशाम्बिकाभ्यां नमः। गन्धं समर्पयामि। पुष्पं समर्पयामि।
धूपम् आघ्रापयामि। दीपं दर्शयामि। नैवेद्यं निवेदयामि॥gaṇeśāmbikābhyāṁ namaḥ | gandhaṁ samarpayāmi | puṣpaṁ samarpayāmi | dhūpam āghrāpayāmi | dīpaṁ darśayāmi | naivedyaṁ nivedayāmi ||
Fold your hands and pray to Ganeshji that the vivah goes well.
विघ्नेश्वराय वरदाय सुरप्रियाय लम्बोदराय सकलाय जगद्धिताय।
नागाननाय श्रुतियज्ञविभूषिताय गौरीसुताय गणनाथ नमो नमस्ते॥
गणेशाम्बिकाभ्यां नमः। प्रार्थनापूर्वकं नमस्कारान् समर्पयामि॥vighneśvarāya varadāya surapriyāya lambodarāya sakalāya jagaddhitāya | nāgānanāya śrutiyajñavibhūṣitāya gaurīsutāya gaṇanātha namo namaste || gaṇeśāmbikābhyāṁ namaḥ | prārthanāpūrvakaṁ namaskārān samarpayāmi ||
Samagri: Kalash with water, Seven grains (sapta dhanya) or rice to set it on, Supari, a coin, mauli and five mango leaves, A coconut on a small plate of rice, Kumkum and akshat
Spread a little sapta dhanya or rice and set the kalash on it. Fill it with water, add supari and a coin, tie mauli around its neck, put the mango leaves in its mouth and the coconut on top. Tap play when it is ready.
Touch the kalash. Every deva, every river and every Veda comes to rest in it.
कलशस्य मुखे विष्णुः कण्ठे रुद्रः समाश्रितः।
मूले तत्र स्थितो ब्रह्मा मध्ये मातृगणाः स्मृताः॥kalaśasya mukhe viṣṇuḥ kaṇṭhe rudraḥ samāśritaḥ | mūle tatra sthito brahmā madhye mātṛgaṇāḥ smṛtāḥ ||
Place akshat on the kalash to invite Varun Dev and his whole family.
अस्मिन् कलशे वरुणं साङ्गं सपरिवारं सायुधं सशक्तिकम् आवाहयामि।
ॐ भूर्भुवः स्वः भो वरुण इहागच्छ इह तिष्ठ।
स्थापयामि पूजयामि, मम पूजां गृहाण। ॐ अपां पतये वरुणाय नमः॥asmin kalaśe varuṇaṁ sāṅgaṁ saparivāraṁ sāyudhaṁ saśaktikam āvāhayāmi | oṁ bhūrbhuvaḥ svaḥ bho varuṇa ihāgaccha iha tiṣṭha | sthāpayāmi pūjayāmi, mama pūjāṁ gṛhāṇa | oṁ apāṁ pataye varuṇāya namaḥ ||
Offer each thing to the kalash as it is named: chandan, a flower, dhoop, the diya and a sweet.
ॐ वरुणाय नमः। गन्धं समर्पयामि। पुष्पं समर्पयामि।
धूपम् आघ्रापयामि। दीपं दर्शयामि। नैवेद्यं निवेदयामि।
अनेन कृतेन पूजनेन कलशे वरुणाद्यावाहितदेवताः प्रीयन्तां न मम॥oṁ varuṇāya namaḥ | gandhaṁ samarpayāmi | puṣpaṁ samarpayāmi | dhūpam āghrāpayāmi | dīpaṁ darśayāmi | naivedyaṁ nivedayāmi | anena kṛtena pūjanena kalaśe varuṇādyāvāhitadevatāḥ prīyantāṁ na mama ||
Samagri: Shaligram, or a murti of Vishnu or Krishna, on a small asan, Water, and a cloth to wipe him, Panchamrit: milk, curd, ghee, honey and sugar, Yellow cloth and janeu, Chandan, til (not rice), flowers, dhoop, the diya, Naivedya and a fruit, Paan with supari, and dakshina
Shaligram is the bridegroom today. Fold your hands and picture Shri Vishnu. Today Shaligram is offered til, not rice.
ॐ इदं विष्णुर्विचक्रमे त्रेधा नि दधे पदम्।
समूढमस्य पांसुरे स्वाहा॥oṁ idaṁ viṣṇurvicakrame tredhā ni dadhe padam | samūḍhamasya pāṁsure svāhā ||
Place a few grains of til on Shaligram to invite him, and offer him his asan.
ॐ श्रीविष्णवे नमः। आवाहयामि। आसनं समर्पयामि॥oṁ śrīviṣṇave namaḥ | āvāhayāmi | āsanaṁ samarpayāmi ||
Offer water three times, as you would welcome a guest: at his feet, in his hands, and to sip.
ॐ श्रीविष्णवे नमः। पाद्यं समर्पयामि।
अर्घ्यं समर्पयामि। आचमनीयं समर्पयामि॥oṁ śrīviṣṇave namaḥ | pādyaṁ samarpayāmi | arghyaṁ samarpayāmi | ācamanīyaṁ samarpayāmi ||
Bathe Shaligram with water, then with panchamrit, then once more with clean water, and wipe him dry.
ॐ श्रीविष्णवे नमः। स्नानं समर्पयामि।
पञ्चामृतस्नानं समर्पयामि। शुद्धोदकस्नानं समर्पयामि॥oṁ śrīviṣṇave namaḥ | snānaṁ samarpayāmi | pañcāmṛtasnānaṁ samarpayāmi | śuddhodakasnānaṁ samarpayāmi ||
Offer the yellow cloth and the janeu.
ॐ श्रीविष्णवे नमः। वस्त्रं समर्पयामि। यज्ञोपवीतं समर्पयामि॥oṁ śrīviṣṇave namaḥ | vastraṁ samarpayāmi | yajñopavītaṁ samarpayāmi ||
Apply chandan, offer til and flowers.
ॐ श्रीविष्णवे नमः। गन्धं समर्पयामि।
तिलान् समर्पयामि। पुष्पाणि समर्पयामि॥oṁ śrīviṣṇave namaḥ | gandhaṁ samarpayāmi | tilān samarpayāmi | puṣpāṇi samarpayāmi ||
Offer each thing as it is named: dhoop, the diya, naivedya, a fruit, paan with supari, and dakshina.
ॐ श्रीविष्णवे नमः। धूपम् आघ्रापयामि। दीपं दर्शयामि।
नैवेद्यं निवेदयामि। ऋतुफलं समर्पयामि।
ताम्बूलं समर्पयामि। दक्षिणां समर्पयामि॥oṁ śrīviṣṇave namaḥ | dhūpam āghrāpayāmi | dīpaṁ darśayāmi | naivedyaṁ nivedayāmi | ṛtuphalaṁ samarpayāmi | tāmbūlaṁ samarpayāmi | dakṣiṇāṁ samarpayāmi ||
Take flowers in your joined hands and offer them at Shaligram's feet.
ॐ यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवास्तानि धर्माणि प्रथमान्यासन्।
ते ह नाकं महिमानः सचन्त यत्र पूर्वे साध्याः सन्ति देवाः॥
नानासुगन्धिपुष्पाणि यथाकालोद्भवानि च।
पुष्पाञ्जलिर्मया दत्तो गृहाण परमेश्वर॥oṁ yajñena yajñamayajanta devāstāni dharmāṇi prathamānyāsan | te ha nākaṁ mahimānaḥ sacanta yatra pūrve sādhyāḥ santi devāḥ || nānāsugandhipuṣpāṇi yathākālodbhavāni ca | puṣpāñjalirmayā datto gṛhāṇa parameśvara ||
Samagri: Water, and panchamrit, Red chunri, Suhag items: bangles, bindi, sindoor, mehendi, kajal, Kumkum, akshat, chandan and flowers, Dhoop, the diya, naivedya and a fruit, Paan with supari, and dakshina
Now the bride, Tulsi Maa. Fold your hands before her.
ॐ तुलसि श्रीसखि शुभे पापहारिणि पुण्यदे।
नमस्ते नारदनुते नारायणमनःप्रिये॥oṁ tulasi śrīsakhi śubhe pāpahāriṇi puṇyade | namaste nāradanute nārāyaṇamanaḥpriye ||
Picture Tulsi Devi: dark as a monsoon cloud, with lotus eyes and four hands, adorned with a crown and ornaments, seated on a lotus. Place akshat on her to invite her.
ध्यायेच्च तुलसीं देवीं श्यामां कमललोचनाम्।
प्रसन्नपद्मकल्हारवराभयचतुर्भुजाम्॥
किरीटहारकेयूरकुण्डलादिविभूषिताम्।
धवलांशुकसंयुक्तां पद्मासननिषेदुषीम्॥
ॐ भूर्भुवः स्वः तुलसि इहागच्छ इह तिष्ठ। तुलस्यै नमः।
तुलसीम् आवाहयामि स्थापयामि पूजयामि॥dhyāyecca tulasīṁ devīṁ śyāmāṁ kamalalocanām | prasannapadmakalhāravarābhayacaturbhujām || kirīṭahārakeyūrakuṇḍalādivibhūṣitām | dhavalāṁśukasaṁyuktāṁ padmāsananiṣeduṣīm || oṁ bhūrbhuvaḥ svaḥ tulasi ihāgaccha iha tiṣṭha | tulasyai namaḥ | tulasīm āvāhayāmi sthāpayāmi pūjayāmi ||
Invite Tulsi Maa and offer her an asan of akshat and flowers.
देवि त्रैलोक्यजननि सर्वलोकैकपावनि।
आगच्छ भगवत्यत्र प्रसीद तुलसि द्रुतम्॥
सर्वदेवमये देवि सर्वदा विष्णुवल्लभे।
रत्नस्वर्णमयं दिव्यं गृहाणासनमव्यये॥devi trailokyajanani sarvalokaikapāvani | āgaccha bhagavatyatra prasīda tulasi drutam || sarvadevamaye devi sarvadā viṣṇuvallabhe | ratnasvarṇamayaṁ divyaṁ gṛhāṇāsanamavyaye ||
Offer water three times: at her feet, as arghya, and for achaman. Pour it gently at her root.
सर्वदेवमयाकारे सर्वदेवनमोऽस्तु ते।
पाद्यं गृहाण देवेशि तुलसि त्वं प्रसीद मे॥
सर्वदेवमयाकारे सर्वाङ्गमणिशोभिते।
इदमर्घ्यं गृहाण त्वं देवि दैत्यान्तकप्रिये॥
सर्वलोकस्य रक्षार्थं सदा सन्निधिकारिणि।
गृहाण तुलसि प्रीत्या इदमाचमनीयकम्॥sarvadevamayākāre sarvadevanamo'stu te | pādyaṁ gṛhāṇa deveśi tulasi tvaṁ prasīda me || sarvadevamayākāre sarvāṅgamaṇiśobhite | idamarghyaṁ gṛhāṇa tvaṁ devi daityāntakapriye || sarvalokasya rakṣārthaṁ sadā sannidhikāriṇi | gṛhāṇa tulasi prītyā idamācamanīyakam ||
Bathe Tulsi Maa by sprinkling water over her leaves and pouring a little at her root.
गङ्गादिभ्यो नदीभ्यश्च समानीतमिदं जलम्।
स्नानार्थं तुलसि स्वच्छं प्रीत्या तत्प्रतिगृह्यताम्॥gaṅgādibhyo nadībhyaśca samānītamidaṁ jalam | snānārthaṁ tulasi svacchaṁ prītyā tatpratigṛhyatām ||
Now dress her as a bride: drape the red chunri over Tulsi Maa.
क्षीरोदमथनोद्भूते चन्द्रलक्ष्मीसहोदरे।
गृह्यतां परिधानार्थमिदं क्षौमाम्बरं शुभे॥
कञ्चुकीमुपवस्त्रं च नानारत्नैः समन्वितम्।
गृहाण त्वं मया दत्तं तुलसि भवहारिणि॥kṣīrodamathanodbhūte candralakṣmīsahodare | gṛhyatāṁ paridhānārthamidaṁ kṣaumāmbaraṁ śubhe || kañcukīmupavastraṁ ca nānāratnaiḥ samanvitam | gṛhāṇa tvaṁ mayā dattaṁ tulasi bhavahāriṇi ||
Apply kumkum and chandan, then offer akshat.
श्रीगन्धं कुङ्कुमं दिव्यं कर्पूरागरुसंयुतम्।
कल्पितं ते महादेवि प्रीत्यर्थं प्रतिगृह्यताम्॥
अक्षतांश्च महादेवि तुलसि सौख्यदायिके।
अर्पयामि सदा भक्त्या सुखसन्ततिलब्धये॥śrīgandhaṁ kuṅkumaṁ divyaṁ karpūrāgarusaṁyutam | kalpitaṁ te mahādevi prītyarthaṁ pratigṛhyatām || akṣatāṁśca mahādevi tulasi saukhyadāyike | arpayāmi sadā bhaktyā sukhasantatilabdhaye ||
Offer flowers to Tulsi Maa.
नीलोत्पलं तु कल्हारं मालत्यादीनि शोभने।
पद्मादिगन्धवन्तीनि पुष्पाणि प्रतिगृह्यताम्॥nīlotpalaṁ tu kalhāraṁ mālatyādīni śobhane | padmādigandhavantīni puṣpāṇi pratigṛhyatām ||
Offer the suhag items one by one: bangles, bindi, sindoor, mehendi and kajal. Tap play when you have offered them all.
ॐ अहिरिव भोगैः पर्येति बाहुं ज्याया हेतिं परिबाधमानः।
हस्तघ्नो विश्वा वयुनानि विद्वान्पुमान्पुमांसं परि पातु विश्वतः॥oṁ ahiriva bhogaiḥ paryeti bāhuṁ jyāyā hetiṁ paribādhamānaḥ | hastaghno viśvā vayunāni vidvānpumānpumāṁsaṁ pari pātu viśvataḥ ||
Show dhoop at the first verse and the diya at the second.
धूपं गृहाण देवेशि मनोहारि सगुग्गुलम्।
आज्यमिश्रं तु तुलसि भक्ताभीष्टप्रदायिनि॥
अज्ञानतिमिरान्धस्य ज्ञानदीपप्रदायिनि।
त्वया तु तुलसि प्रीता दीपोऽयं प्रतिगृह्यताम्॥dhūpaṁ gṛhāṇa deveśi manohāri saguggulam | ājyamiśraṁ tu tulasi bhaktābhīṣṭapradāyini || ajñānatimirāndhasya jñānadīpapradāyini | tvayā tu tulasi prītā dīpo'yaṁ pratigṛhyatām ||
Offer naivedya at the first verse, and paan with supari at the second.
नमस्ते जगतां नाथे प्राणिनां प्रियदर्शने।
यथाशक्ति मया दत्तं नैवेद्यं प्रतिगृह्यताम्॥
अमृतेऽमृतसम्भूते तुलस्यमृतरूपिणि।
कर्पूरादिसमायुक्तं ताम्बूलं प्रतिगृह्यताम्॥namaste jagatāṁ nāthe prāṇināṁ priyadarśane | yathāśakti mayā dattaṁ naivedyaṁ pratigṛhyatām || amṛte'mṛtasambhūte tulasyamṛtarūpiṇi | karpūrādisamāyuktaṁ tāmbūlaṁ pratigṛhyatām ||
Offer dakshina, and walk once around Tulsi Maa, keeping her on your right.
दक्षिणा दक्षिणकरे त्वद्भक्तानां प्रियङ्करि।
करोमि ते सदा भक्त्या विष्णुकान्ते प्रदक्षिणाम्॥dakṣiṇā dakṣiṇakare tvadbhaktānāṁ priyaṅkari | karomi te sadā bhaktyā viṣṇukānte pradakṣiṇām ||
Take flowers in your joined hands and offer them to Tulsi Maa.
ॐ यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवास्तानि धर्माणि प्रथमान्यासन्।
ते ह नाकं महिमानः सचन्त यत्र पूर्वे साध्याः सन्ति देवाः॥
नानासुगन्धिपुष्पाणि यथाकालोद्भवानि च।
पुष्पाञ्जलिर्मया दत्तो गृहाण परमेश्वरि॥oṁ yajñena yajñamayajanta devāstāni dharmāṇi prathamānyāsan | te ha nākaṁ mahimānaḥ sacanta yatra pūrve sādhyāḥ santi devāḥ || nānāsugandhipuṣpāṇi yathākālodbhavāni ca | puṣpāñjalirmayā datto gṛhāṇa parameśvari ||
Bow to Tulsi Maa, and pray with her eight names.
या दृष्टा निखिलाघसङ्घशमनी स्पृष्टा वपुःपावनी
रोगाणामभिवन्दिता निरसनी सिक्तान्तकत्रासिनी।
प्रत्यासत्तिविधायिनी भगवतः कृष्णस्य संरोपिता
न्यस्ता तच्चरणे विमुक्तिफलदा तस्यै तुलस्यै नमः॥
वृन्दा वृन्दावनी विश्वपूजिता विश्वपावनी।
पुष्पसारा नन्दिनी च तुलसी कृष्णजीवनी॥
अनेन मया यथाशक्त्या कृतेन पूजनेन श्रीतुलसीदेवता प्रीयतां न मम॥yā dṛṣṭā nikhilāghasaṅghaśamanī spṛṣṭā vapuḥpāvanī rogāṇāmabhivanditā nirasanī siktāntakatrāsinī | pratyāsattividhāyinī bhagavataḥ kṛṣṇasya saṁropitā nyastā taccaraṇe vimuktiphaladā tasyai tulasyai namaḥ || vṛndā vṛndāvanī viśvapūjitā viśvapāvanī | puṣpasārā nandinī ca tulasī kṛṣṇajīvanī || anena mayā yathāśaktyā kṛtena pūjanena śrītulasīdevatā prīyatāṁ na mama ||
Samagri: A cloth to hold between bride and groom (antarpat), Akshat for everyone
Set Shaligram facing Tulsi Maa, and have two people hold a cloth between them. Give everyone a few grains of akshat. After each verse, shower akshat on the couple. Tap play when everyone is ready.
श्रीमत्कार्तिकशुक्लगा तिथिवरा चैकादशी द्वादशी
तस्यां गोरजलग्नके वधूवरौ साक्षाज्जगन्नायकौ।
कृष्णस्तुलसिविवाहमकरोत्तस्मिन् विवाहोत्सवे
तौ देवौ भवतां सदा शुभकरौ लक्ष्मीः करोतु मङ्गलम्॥śrīmatkārtikaśuklagā tithivarā caikādaśī dvādaśī tasyāṁ gorajalagnake vadhūvarau sākṣājjagannāyakau | kṛṣṇastulasivivāhamakarottasmin vivāhotsave tau devau bhavatāṁ sadā śubhakarau lakṣmīḥ karotu maṅgalam ||
Keep the cloth up. Shower akshat after each verse.
श्रीमत्पङ्कजविष्टरो हरिहरौ वायुर्महेन्द्रोऽनलः
चन्द्रो भास्करवित्तपालवरुणाः प्रेताधिपादिग्रहाः।
प्रद्युम्नो नलकूबरौ सुरगजश्चिन्तामणिः कौस्तुभः
स्वामी शक्तिधरश्च लाङ्गलधरः कुर्वन्तु वो मङ्गलम्॥
गङ्गा गोमतिगोपतिर्गणपतिर्गोविन्दगोवर्धनौ
गीता गोमयगोरजौ गिरिसुता गङ्गाधरो गौतमः।
गायत्री गरुडो गदाधरगया गम्भीरगोदावरी
गन्धर्वग्रहगोपगोकुलधराः कुर्वन्तु वो मङ्गलम्॥
नेत्राणां त्रितयं महत्पशुपतेरग्नेस्तु पादत्रयं
तत्तद्विष्णुपदत्रयं त्रिभुवने ख्यातं च रामत्रयम्।
गङ्गावाहपथत्रयं सुविमलं वेदत्रयं ब्राह्मणं
सन्ध्यानां त्रितयं द्विजैरभिमतं कुर्वन्तु वो मङ्गलम्॥
वाल्मीकिः सनकः सनन्दनमुनिर्व्यासो वसिष्ठो भृगुः
जाबालिर्जमदग्निरत्रिजनकौ गर्गोऽङ्गिरा गौतमः।
मान्धाता भरतो नृपश्च सगरो धन्यो दिलीपो नलः
पुण्यो धर्मसुतो ययातिनहुषौ कुर्वन्तु वो मङ्गलम्॥śrīmatpaṅkajaviṣṭaro hariharau vāyurmahendro'nalaḥ candro bhāskaravittapālavaruṇāḥ pretādhipādigrahāḥ | pradyumno nalakūbarau suragajaścintāmaṇiḥ kaustubhaḥ svāmī śaktidharaśca lāṅgaladharaḥ kurvantu vo maṅgalam || gaṅgā gomatigopatirgaṇapatirgovindagovardhanau gītā gomayagorajau girisutā gaṅgādharo gautamaḥ | gāyatrī garuḍo gadādharagayā gambhīragodāvarī gandharvagrahagopagokuladharāḥ kurvantu vo maṅgalam || netrāṇāṁ tritayaṁ mahatpaśupateragnestu pādatrayaṁ tattadviṣṇupadatrayaṁ tribhuvane khyātaṁ ca rāmatrayam | gaṅgāvāhapathatrayaṁ suvimalaṁ vedatrayaṁ brāhmaṇaṁ sandhyānāṁ tritayaṁ dvijairabhimataṁ kurvantu vo maṅgalam || vālmīkiḥ sanakaḥ sanandanamunirvyāso vasiṣṭho bhṛguḥ jābālirjamadagniratrijanakau gargo'ṅgirā gautamaḥ | māndhātā bharato nṛpaśca sagaro dhanyo dilīpo nalaḥ puṇyo dharmasuto yayātinahuṣau kurvantu vo maṅgalam ||
The last four verses. Shower akshat after each.
गौरी श्रीकुलदेवता च सुभगा कद्रूः सुपर्णा शिवा
सावित्री च सरस्वती च सुरभिः सत्यव्रतारुन्धती।
स्वाहा जाम्बवती च रुक्मभगिनी दुःस्वप्नविध्वंसिनी
वेला चाम्बुनिधेः समीनमकरा कुर्वन्तु वो मङ्गलम्॥
गङ्गा सिन्धुसरस्वती च यमुना गोदावरी नर्मदा
कावेरी सरयूर्महेन्द्रतनया चर्मण्वती वेदिका।
क्षिप्रा वेत्रवती महासुरनदी ख्याता च या गण्डकी
पूर्णाः पुण्यजलैः समुद्रसहिताः कुर्वन्तु वो मङ्गलम्॥
लक्ष्मीः कौस्तुभपारिजातकसुरा धन्वन्तरिश्चन्द्रमा
गावः कामदुघाः सुरेश्वरगजो रम्भादिदेवाङ्गनाः।
अश्वः सप्तमुखः सुधा हरिधनुः शङ्खो विषं चाम्बुधे
रत्नानीति चतुर्दश प्रतिदिनं कुर्वन्तु वो मङ्गलम्॥
ब्रह्मा वेदपतिः शिवः पशुपतिः सूर्यो ग्रहाणां पतिः
शुक्रो देवपतिर्नलो नरपतिः स्कन्दश्च सेनापतिः।
विष्णुर्यज्ञपतिर्यमः पितृपतिस्तारापतिश्चन्द्रमा
इत्येते पतयः सुपर्णसहिताः कुर्वन्तु वो मङ्गलम्॥gaurī śrīkuladevatā ca subhagā kadrūḥ suparṇā śivā sāvitrī ca sarasvatī ca surabhiḥ satyavratārundhatī | svāhā jāmbavatī ca rukmabhaginī duḥsvapnavidhvaṁsinī velā cāmbunidheḥ samīnamakarā kurvantu vo maṅgalam || gaṅgā sindhusarasvatī ca yamunā godāvarī narmadā kāverī sarayūrmahendratanayā carmaṇvatī vedikā | kṣiprā vetravatī mahāsuranadī khyātā ca yā gaṇḍakī pūrṇāḥ puṇyajalaiḥ samudrasahitāḥ kurvantu vo maṅgalam || lakṣmīḥ kaustubhapārijātakasurā dhanvantariścandramā gāvaḥ kāmadughāḥ sureśvaragajo rambhādidevāṅganāḥ | aśvaḥ saptamukhaḥ sudhā haridhanuḥ śaṅkho viṣaṁ cāmbudhe ratnānīti caturdaśa pratidinaṁ kurvantu vo maṅgalam || brahmā vedapatiḥ śivaḥ paśupatiḥ sūryo grahāṇāṁ patiḥ śukro devapatirnalo narapatiḥ skandaśca senāpatiḥ | viṣṇuryajñapatiryamaḥ pitṛpatistārāpatiścandramā ityete patayaḥ suparṇasahitāḥ kurvantu vo maṅgalam ||
Lower the cloth and set it aside. Shower the last of the akshat on the couple. Tulsi Maa and Shaligram are now face to face.
Samagri: Water, a Tulsi leaf, akshat and a flower, Dakshina
The family that has looked after Tulsi Maa now gives her hand, as parents give a daughter. The couple who sit for the pooja hold water, a Tulsi leaf, akshat and a flower. Say your gotra and name where the mantra shows them, and at the end release the water into the plate.
देशकालौ संकीर्त्य (अपना गोत्र) गोत्रोत्पन्नोऽहं (अपना नाम) नामा
इह जन्मनि जन्मान्तरे वा कृतकायिकवाचिकमानसिकसांसर्गिकदोषपरिहारार्थं
तथा च विष्णुप्रसन्नतार्थं कश्यपगोत्राय दामोदराय महाविष्णवे वराय
कन्यावद्वर्धितामिमां तुलसीं श्रीरूपिणीं यथाशक्त्यलङ्कृतां
तुभ्यं श्रीधरायाहं सम्प्रददे॥deśakālau saṁkīrtya (gotra) gotrotpanno'haṁ (name) nāmā iha janmani janmāntare vā kṛtakāyikavācikamānasikasāṁsargikadoṣaparihārārthaṁ tathā ca viṣṇuprasannatārthaṁ kaśyapagotrāya dāmodarāya mahāviṣṇave varāya kanyāvadvardhitāmimāṁ tulasīṁ śrīrūpiṇīṁ yathāśaktyalaṅkṛtāṁ tubhyaṁ śrīdharāyāhaṁ sampradade ||
Place a Tulsi leaf in Shaligram's hand with your right thumb, and touch his hand as these shlokas give Tulsi Maa to him.
अनादिमध्यनिधन त्रैलोक्यपरिरक्षक।
इमां गृहाण तुलसीं विवाहविधिनेश्वर॥
पार्वतीबीजसम्भूतां वृन्दाभस्मनि संस्थिताम्।
अनादिमध्यनिधनां वल्लभां ते ददाम्यहम्॥
पयोघटैश्च सेवाभिः कन्यावद्वर्धिता मया।
त्वत्प्रियां तुलसीं तुभ्यं ददामि त्वं गृहाण भोः॥anādimadhyanidhana trailokyaparirakṣaka | imāṁ gṛhāṇa tulasīṁ vivāhavidhineśvara || pārvatībījasambhūtāṁ vṛndābhasmani saṁsthitām | anādimadhyanidhanāṁ vallabhāṁ te dadāmyaham || payoghaṭaiśca sevābhiḥ kanyāvadvardhitā mayā | tvatpriyāṁ tulasīṁ tubhyaṁ dadāmi tvaṁ gṛhāṇa bhoḥ ||
Fold your hands and pray to Tulsi Maa to stay with you on every side.
त्वं देवि मेऽग्रतो भूयास्तुलसि देवि पार्श्वयोः।
देवि त्वं पृष्ठतो भूयास्त्वद्दानान्मोक्षमाप्नुयाम्॥tvaṁ devi me'grato bhūyāstulasi devi pārśvayoḥ | devi tvaṁ pṛṣṭhato bhūyāstvaddānānmokṣamāpnuyām ||
Samagri: Shaligram on his asan
Lift Shaligram on his asan and carry him around Tulsi Maa seven times, keeping her on your right. The family can sing mangal geet together. Tap play when the seven pheras are done.
Set Shaligram back beside Tulsi Maa. The vivah is complete. Bow to them both.
Samagri: Aarti plate with a ghee diya, Camphor (kapur), Prasad to share
Light the camphor and the diya, and wave the aarti before Tulsi Maa and Shaligram. Sing it yourselves, and call everyone close, the children too. Don't worry about the tune; Bhagwan longs only for your devotion. The words are below.
तुलसी महारानी नमो-नमो, हरि की पटरानी नमो-नमो।
धन तुलसी पूरण तप कीनो, शालिग्राम बनी पटरानी।
जाके पत्र मंजरी कोमल, श्रीपति कमल चरण लपटानी॥
तुलसी महारानी नमो-नमो, हरि की पटरानी नमो-नमो।
धूप-दीप-नैवेद्य आरती, पुष्पन की वर्षा बरसानी।
छप्पन भोग छत्तीसों व्यंजन, बिन तुलसी हरि एक ना मानी॥
तुलसी महारानी नमो-नमो, हरि की पटरानी नमो-नमो।
सभी सखी मैया तेरो यश गावें, भक्तिदान दीजै महारानी।
नमो-नमो तुलसी महारानी, तुलसी महारानी नमो-नमो॥
तुलसी महारानी नमो-नमो, हरि की पटरानी नमो-नमो।tulasī mahārānī namo-namo, hari kī paṭarānī namo-namo | dhana tulasī pūraṇa tapa kīno, śāligrāma banī paṭarānī | jāke patra maṁjarī komala, śrīpati kamala caraṇa lapaṭānī || tulasī mahārānī namo-namo, hari kī paṭarānī namo-namo | dhūpa-dīpa-naivedya āratī, puṣpana kī varṣā barasānī | chappana bhoga chattīsoṁ vyaṁjana, bina tulasī hari eka nā mānī || tulasī mahārānī namo-namo, hari kī paṭarānī namo-namo | sabhī sakhī maiyā tero yaśa gāveṁ, bhaktidāna dījai mahārānī | namo-namo tulasī mahārānī, tulasī mahārānī namo-namo || tulasī mahārānī namo-namo, hari kī paṭarānī namo-namo |
Fold your hands. Whatever was missed is made whole by remembering Shri Hari. Then share the prasad with everyone at home.
ॐ यस्य स्मृत्या च नामोक्त्या तपोयज्ञक्रियादिषु।
न्यूनं सम्पूर्णतां याति सद्यो वन्दे तमच्युतम्॥oṁ yasya smṛtyā ca nāmoktyā tapoyajñakriyādiṣu | nyūnaṁ sampūrṇatāṁ yāti sadyo vande tamacyutam ||
The story of Tulsi Vivah · तुलसी विवाह की कथा और महिमा · तुळशी विवाहाची कथा आणि महिमा
In 2026, Prabodhini (Dev Uthani) Ekadashi falls on Friday 20 November, and Tulsi Vivah on Saturday 21 November (Kartik Shukla Dwadashi), at dusk. Some families do the vivah on Ekadashi itself, and in Maharashtra it continues until Kartik Purnima, Tuesday 24 November.
About 25 minutes for the Quick vidhi, about an hour for the Regular one, and about 2½ to 3 hours for the Complete paddhati with havan.
All three keep the same order. Quick (11 mantras) has the essentials: waking Shri Hari, Ganesh smaran, Shaligram and Tulsi pooja with five offerings, one mangalashtak, seven pheras and the aarti. Regular (45 mantras) adds Ganesh-Gauri pooja, the kalash, the sixteen offerings, all nine mangalashtaks and the kanyadaan. Complete (117 mantras) adds swasti vachan, matrika and navagraha pooja, the Purusha Sukta, madhuparka, kanyadaan with gotrochchar, a havan with 108 ahutis and the Tulsi stotra.
Yes. A murti of Bhagwan Vishnu or Krishna can take the place of Shaligram.
Yes. All three forms are free, with every step spoken and every mantra chanted (the aarti is for the family to sing together), and there are no ads and nothing to sign up for.
The guide works it out on your phone for your own city: the evening whose pradosh kaal falls in Kartik Shukla Dwadashi, with Ekadashi and Dwadashi shown in your local time, and it can add the muhurat to your calendar. In 2026 the vivah falls on Saturday 21 November in New York, London, Singapore and Sydney as well as in India, at different local times. Please confirm with your pandit.
A woman says "(gotra) गोत्रोत्पन्नाहं (name) नाम्नी" where a man says "गोत्रोत्पन्नोऽहं … नामा", and a couple doing it together (as in kanyadaan) add "सपत्नीकः" after the husband's name. Choose who is doing the sankalpa once, and the guide shows the right form with your name and gotra.
Yes. On the day you do the pooja, the guide fills in that day's samvat, samvatsar, month, paksha, tithi, vaar, nakshatra, yoga and karana for your city, in the form a pandit says them, following your family's calendar: North Indian (purnimanta, Vikram samvat), Maharashtra and the South (amanta, Shaka) or Gujarati (amanta, Vikram from Kartik).
घर पर तुलसी माता और शालिग्राम जी के विवाह की विधि, तीन रूपों में: संक्षिप्त (8 चरण, लगभग 25 मिनट), सामान्य (11 चरण, लगभग 1 घंटा) और संपूर्ण (हवन सहित 19 चरण, लगभग ढाई से तीन घंटे)। हर चरण में पहले बताया जाता है कि क्या करना है, फिर मंत्र आता है।
2026 में प्रबोधिनी (देवउठनी) एकादशी शुक्रवार, 20 नवंबर को है, और तुलसी विवाह शनिवार, 21 नवंबर (कार्तिक शुक्ल द्वादशी) को, संध्या के समय। कुछ परिवार एकादशी के दिन ही विवाह करते हैं, और महाराष्ट्र में यह कार्तिक पूर्णिमा, मंगलवार 24 नवंबर तक चलता है।
संक्षिप्त विधि में लगभग 25 मिनट, सामान्य विधि में लगभग 1 घंटा, और हवन सहित संपूर्ण पद्धति में लगभग ढाई से तीन घंटे।
हां। शालिग्राम जी की जगह भगवान विष्णु या कृष्ण की मूर्ति रख सकते हैं।
हां। तीनों विधियाँ निःशुल्क हैं, हर चरण बोलकर बताया जाता है और हर मंत्र का उच्चारण होता है। कोई विज्ञापन नहीं, और साइन अप भी नहीं करना है।
पुरुष "गोत्रोत्पन्नोऽहं … नामा" कहते हैं, और महिलाएं "(गोत्र) गोत्रोत्पन्नाहं (नाम) नाम्नी"। पति-पत्नी साथ में संकल्प लें (जैसे कन्यादान में), तो पति के नाम के बाद "सपत्नीकः" कहा जाता है। मार्गदर्शिका आपके नाम और गोत्र के साथ सही रूप दिखाती है।
मार्गदर्शिका आपके अपने शहर के लिए गणना करती है: वह संध्या जिसका प्रदोष काल कार्तिक शुक्ल द्वादशी में पड़े, और एकादशी व द्वादशी आपके स्थानीय समय में। मुहूर्त कैलेंडर में भी जोड़ सकते हैं। कृपया अपने पंडित जी से पुष्टि करें।
घरी तुळशी माता आणि शाळिग्राम यांच्या विवाहाचा विधी, तीन प्रकारांत: संक्षिप्त (8 टप्पे, साधारण २५ मिनिटे), नेहमीची (11 टप्पे, साधारण १ तास) आणि संपूर्ण (हवनासह 19 टप्पे, साधारण अडीच ते तीन तास). प्रत्येक टप्प्यात आधी काय करायचे ते सांगितले जाते, मग मंत्र येतो.
२०२६ मध्ये प्रबोधिनी (देवउठनी) एकादशी शुक्रवार, २० नोव्हेंबरला आहे, आणि तुळशी विवाह शनिवार, २१ नोव्हेंबरला (कार्तिक शुक्ल द्वादशी), संध्याकाळी. काही कुटुंबे एकादशीलाच विवाह करतात, आणि महाराष्ट्रात तो कार्तिक पौर्णिमा, मंगळवार २४ नोव्हेंबरपर्यंत चालतो.
संक्षिप्त विधीला साधारण २५ मिनिटे, नेहमीच्या विधीला साधारण १ तास, आणि हवनासह संपूर्ण पद्धतीला साधारण अडीच ते तीन तास.
हो. शाळिग्रामांच्या जागी भगवान विष्णू किंवा कृष्णाची मूर्ती ठेवता येते.
हो. तिन्ही विधी मोफत आहेत, प्रत्येक टप्पा आवाजात सांगितला जातो आणि प्रत्येक मंत्राचे उच्चारण होते. जाहिराती नाहीत, आणि साइन अपही करावे लागत नाही.
पुरुष "गोत्रोत्पन्नोऽहं … नामा" म्हणतात, आणि स्त्रिया "(गोत्र) गोत्रोत्पन्नाहं (नाव) नाम्नी". पती-पत्नी एकत्र संकल्प घेत असतील (जसे कन्यादानात), तर पतीच्या नावानंतर "सपत्नीकः" म्हटले जाते. मार्गदर्शन तुमच्या नाव आणि गोत्रासह योग्य रूप दाखवते.
मार्गदर्शन तुमच्या स्वतःच्या शहरासाठी गणना करते: ज्या संध्याकाळचा प्रदोषकाळ कार्तिक शुक्ल द्वादशीत येतो ती, आणि एकादशी व द्वादशी तुमच्या स्थानिक वेळेत. मुहूर्त कॅलेंडरमध्येही जोडता येतो. कृपया तुमच्या गुरुजींकडून खात्री करा.